mgr Bożena Bednarek-Michalska

Biblioteka Główna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Ocena jakości informacji elektronicznej

Pułapki sieci

Początek nowego wieku chyba mobilizuje masową wyobraźnię. Jak to się zdarza w okresach przełomowych, wszyscy dajemy się ponieść nowym nurtom, oczekujemy zmian i rewolucji, niektórzy z nas głębiej analizują niezrozumiałe zjawiska, które się pojawiają, starają się nazwać nowe, odróżniając go czymś istotnym od poprzedniego. Nie przypadkiem wraz z tymi zjawiskami wchodzi do naszego języka nowa terminologia, która stara się je wyjaśniać za pomocą znanych nam znaków. Dynamika zmian jest jednak tak wielka, że zanim zrozumiemy jedno pojęcie, w jego miejsce pojawia się kolejne wypierające, zastępujące lub rozszerzające znaczenie poprzedniego. Wiele pojęć ulega re-definicji, co wzbudza nasz zrozumiały niepokój, lubimy przecież żyć w świecie zrozumiałych symboli i metafor, a nie –izmów, które dopiero musimy rozpoznać. Jedno wydaje się wszak zrozumiałe, że muszą następować zmiany, a te które teraz się wokół nas pojawiają zawdzięczamy sieci Internet i technologiom komunikacyjnym.

Wyprowadzenie sieci ze strefy zmilitaryzowanej do publicznej spowodowało faktyczną rewolucję, która dokonuje się już ponad 17 lat a jej efekty są widoczne nawet niewprawnym i mało wyrafinowanym analitykom. Rodzi się nowa kultura, powstają inne relacje społeczne i gospodarcze, buduje się cyberprzestrzeń, w której wszystko jest mobilne i zwielokrotnione. Dzięki technologiom ludzie mają takie możliwości komunikacyjne, jak nigdy dotąd, to powoduje szybki i szeroki przepływ wszelkiego typu przekazów: tekstowych, ikonograficznych, audio-video, danych wyrażanych w różnych miarach, a także szumów informacyjnych (np. krótkie nic nie znaczące notki z forów). Wzbudza to dyskusje, wiąże grupy zainteresowań i interesów, często wytwarza nową jakość — w tym także nową wiedzę, nowe usługi i produkty. W tym sensie Internet spełnia ważną rolę społeczną i kulturotwórczą a zarazem tworzy przestrzeń dla nowych elit — netokracji — uprzywilejowanych grup, które potrafią się w nowym świecie znaleźć i czerpać zyski z niematerialnych, kulturowych produkcji. Po drugiej stronie są wykluczeni — ci, którzy albo nie mają dostępu do sieci, albo jedynie bezmyślnie konsumują to, co inni im podsuną. Masowość, wielość, ilość, szybkość, jakość — to są pojęcia opisujące Internet — pojęcia bardzo niepokojące — wprowadzajże zamęt do świata, w którym dotychczas realizowało się potrzeby wolniej, spokojniej, mniej globalnie.

Czas i uwagę, którą Państwo poświęcicie na wysłuchanie mojego wystąpienia postaram się wypełnić odpowiedzią na pytania:

- dlaczego jakość informacji ma być ważna dla bibliotekarzy,

- jakie są atrybuty informacji elektronicznej określające jej jakość,

- jakie są metody i kryteria oceny informacji - na co bibliotekarze musza zwracać uwagę, jakie pytanie sobie zadawać na co dzień,

- jakie są narzędzia wspomagające tę ocenę – technologia,

- jakie są pułapki w Internecie związane z informacją - na co należy uważać.