Dla Nauczycieli

Literatura, po którą warto sięgnąć
Wszystkie prezentowane poniżej pozycje są dostępne w Bibliotece Głównej w Elblągu. Informacje o dostępności prezentowanych publikacji w Filiach WMBP w Elblągu uzyskacie Państwo przeglądając katalogi online tych placówek lub bezpośrednio kontaktując się z pracownikami Filii.

Alfabet świetlicowy - scenariusze zajęć świetlicowych
Barbara Bartoszewska i in. (Warszawa 2005; 70 s.)
Praca z najmłodszymi dziećmi w szkole wymaga od nauczyciela nieustannej czujności twórczej. Dobra świetlica wymaga tej czujności w stopniu zwielokrotnionym. Świetlica nie powinna być bowiem tylko przechowalnią lub miejscem do odrabiania pracy domowej. Zapracowani rodzice zdają się tego właśnie od nas wymagać, ale nie dajmy się zwariować! Dziecko w świetlicy musi mieć czas na odpoczynek po wysiłku umysłowym i czas na nieformalne kontakty z formalną grupą rówieśniczą, jaką stanowią koledzy z klasy lub szkoły. Propozycje przedstawione w "Alfabecie świetlicowym" są naszą wizją swobodnej zabawy i nauki przez zabawę. Dzieci, z którymi pracujemy, polubiły takie zajęcia i mocno się w nie angażują. Zdobyłyśmy też pełną akceptację rodziców zadowolonych z rezultatów naszych działań . W "Alfabecie świetlicowym" starałyśmy się przedstawić różnorodne rozwiązania metodyczne, od spotkań z plastyką i muzyką począwszy, poprzez elementy profilaktyki zachowań trudnych, do zajęć o charakterze gier ruchowych i konkursów. Mamy nadzieję, że każdy poszukujący nowej oferty wychowawca - przyjaciel dzieci, znajdzie wśród naszych propozycji inspirację dla własnych pomysłów. A jeśli skorzysta z naszych jako "ściągi" - będziemy dumne i szczęśliwe.

Diagnostyka edukacyjna. Podręcznik akademicki
Bolesław Niemierko (Warszawa 2009; 364 s.)
Pierwszy podręcznik z zakresu teorii diagnozy edukacyjnej! Książka prezentuje: koncepcję diagnostyki jako nauki o rozpoznawaniu warunków, przebiegu i wynikach uczenia się, główne pojęcia dyscypliny, analizę i ocenę narzędzi diagnozy, metody diagnostyczne oraz wyniki diagnozy osiągnięć ucznia i placówki edukacyjnej oraz poziomu edukacyjnego kraju, ewaluację w edukacji jako pochodną diagnozy;, ćwiczenia ułatwiające wdrożenie stosowania pojęć i zaleceń.
Podręcznik jest przeznaczony dla: studentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich, pedagogów i nauczycieli pracujących w instytucjach edukacyjnych, dyrektorów szkół, doradców metodycznych, pracowników komisji egzaminacyjnych i nadzoru pedagogicznego.

Dziecko w świecie edukacji
Bronisława Dymara (Kraków 2009; 175 s.)
Książka "Dziecko w świecie edukacji. Przykłady zajęć kompleksowych. Bliżej integracji osoby i pedagogiki współbycia" jest drugą częścią publikacji Dziecko w świecie edukacji. Podstawy uczenia się kompleksowego - nowe kształty i wymiary edukacji o tym samym tytule głównym, a zarazem XIX tomem serii "Nauczyciele - Nauczycielom", wydawanej od 1996 roku w Oficynie Wydawniczej "Impuls". Wątek egzystencjalny, filozofia codzienności przenika całą nasza serię. Bliskie nam są słowa Cypriana Kamila Norwida zawarte w Promethidionie: Kto kocha, małe temu ogromnieje i lada promyk rozbudza nadzieję. W tomie tym jest wiele promyków i nadziei na lepszą edukację. Pierwsza część (rozdziały I-II) to opowieść o sztuce uczenia się i zmaganiach mających na celu ocalenie w ludziach współczesnych istoty człowieczeństwa. Zostały tu także, jak wiele znaczeń mieści się w słowie "pomiędzy". Tworzy ono przestrzenie obojętne, wrogie, życzliwe, pełne nadziei. Bywa niekiedy wytrychem, ale częściej kluczem do serc i umysłów innego człowieka, do dziecięcej wrażliwości. Dalsza część główna (rozdziały III-VI) przybliża życzliwe przestrzenie interpersonalne współtworzone wraz z uczniami w kompleksowej edukacji w szkole podstawowej, gimnazjum, liceum i na uniwersytecie. Ukazano, że dzięki różnorodnym, a zarazem innowacyjnym działaniom najbardziej z pozoru przeciętna szkoła, może stać się przestrzenią tworzenia kultury. Uzasadniono również, że innowacyjnie prowadzona edukacja kompleksowa nie tylko dostarcza uczniom wiedzy przedmiotowej, strategicznej i autokreacyjnej, lecz także pobudza rożne sfery aktywności. Bywa źródłem fascynacji, radości i poszukiwania sensów życia oraz wartości wykonywanej pracy. Problemy te przybliża ostatni rozdział o pedagogice współbycia, która jest odmianą personalizmu, a zarazem rezultatem kompleksowych działań. Działaniom tym towarzyszy tworzenie systemu norm i kryteriów ocen przy współudziale uczniów, systemu przekształcającego się w samoocenę, będącą podstawą uczenia się przez całe życie. W tym rozdziale omówione zostały różnorodne przestrzenie interpersonalne: przestrzeń intelektualna, mentalna, światopoglądowa, emocjonalna, terapeutyczna i autokreacyjna (metaprzestrzeń). Stanowią one syntezę integracji osoby wychowanka.

Echa ekspresji
Beata Borowska-Beszta (Kraków 2008; 150 s.)
Ze wstępu: Celem tej publikacji jest ukazanie kulturoterapii jak części procesu akulturacji osób dorosłych i ich nhabilitacji kulturowej, na co zwracom uwagę w rozdziale poświęconym terapii przez narrację i pisanie twórcze. W niniejszej ksiażce omawiam koncepcję i formy kulturoterapii realizowane przez pedagogów, andragogów, pedagogów specjalnych, oligofrenopedagogów, artystów przy udziele osób dorosłych z zaburzeniami rozwoju. Przedstwiam w niej dziedziny kulturoterapii a także terapii ekspresywnej dla osób dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną jako dominującą dysfunkcją.

Języki świata. Materiały dydaktyczne do zajęć międzykulturowych
pod red. I. Morżoł  (Warszawa 2008; 150 s.)
Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych ogłosiło rok 2008 Międzynarodowym Rokiem Języków powierzając UNESCO rolę koordynatora działań związanych z obchodami. Podejmowane z tej okazji inicjatywy o zasięgu lokalnym, regionalnym i światowym mają służyć zwiększeniu świadomości na temat znaczenia języków narodowych oraz promocji różnorodności językowej. Jednym z realizowanych projektów jest publikacja „Języki świata” – wspólna inicjatywa Stowarzyszenia ARABIA.pl oraz Polskiego Komitetu do spraw UNESCO przygotowana przy finansowym wsparciu ze strony Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh w ramach realizowanej przez nią kampanii „1001 działań na rzecz dialogu”. Publikacja zostanie wykorzystana jako uzupełniający materiał dydaktyczny do prezentacji języków i pism na zajęciach warsztatowych w Szkołach Stowarzyszonych UNESCO.
Pomysł wydania materiałów powstał przy okazji warsztatów edukacyjnych W kręgu kultury islamu, które Stowarzyszenie ARABIA.pl i Polski Komitet ds. UNESCO prowadzą od 2005 roku w polskich szkołach stopnia ponadpodstawowego. Jednym z najciekawszych ćwiczeń podczas warsztatów jest nauka pisania po arabsku. Ze względu na praktyczny charakter tych zajęć, uczniowie chętnie w nich uczestniczą, a także słuchają informacji na temat specyfiki języka arabskiego i jego w roli w kulturze. W przygotowywanych materiałach edukacyjnych przedstawiono w podobny sposób inne alfabety, rodzaje pisma i języki świata. Dobór języków podyktowany był przede wszystkim chęcią zaprezentowania ogromnej różnorodności i bogactwa lingwistycznego świata. Zbiór zawiera rozdziały na temat języków używanych przez kilkaset milionów osób (hindi, chiński) oraz takich, którymi porozumiewa się zaledwie kilka milionów (hebrajski, syryjski). Reprezentowane są tu języki znane (greka, japoński) i mniej znane (amharski, berberski). Przedstawiono rodzaje pisma stosowane do zapisu kilku zupełnie różnych języków (cyrylica, gruzińskie) oraz alfabety służące tylko jednemu językowi (koreański, ormiański), czy wreszcie takie, które pełnią szczególne funkcje w religii czy kulturze posługujących się nimi ludzi (arabskie, gurmukhi). Chociaż punktem wyjścia są języki, to w publikacji główny nacisk został położony na towarzyszące im alfabety. Nie chodziło bowiem o stworzenie podręcznika do nauki wielu języków, lecz opracowanie materiałów ułatwiających poznanie i zrozumienie systemów zapisu. Każdy z języków jest więc „reprezentantem” pewnego alfabetu czy systemu zapisu. Jeżeli danym alfabetem zapisuje się więcej niż jeden język, na potrzeby książki wybrano najbardziej popularne i znane z nich: pismo dewanagari omawiane jest więc na przykładzie hindi, a nie np. marathi, a arabskie na przykładzie języka arabskiego a nie np. paszto.

Skuteczny nauczyciel języka obcego
Dorota Werbińska (Warszawa 2006; 147 s.)
Ta książka adresowana jest do wszystkich nauczycieli języków obcych, którzy chcieliby lepiej zrozumieć, co decyduje o nauczycielskiej efektywności, a tym samym wpłynąć na swą własną skuteczność. Składa się z dwóch części: w pierwszej przedstawione są najważniejsze czynniki, teoretycznie wpływające na skuteczność pracy nauczycielskiej. W części drugiej autorka prezentuje nauczycieli języka angielskiego, uważanych w swoim środowisku za najwybitniejszych, i próbuje określić, które, zakładane wcześniej w teorii cechy u nich występują. Wnioski mogą się wydawać nieco zaskakujące... Niezwykle interesująca lektura dla wszystkich zajmujących się nauczaniem języków obcych!

Stasio enter, czyli afera z komputera
Jan Jakub Należyty (Warszawa 2006; 88 s.)
JAN JAKUB NALEŻYTY - to poeta wyśpiewujący swoje ballady, estradowy komik i satyryk, z długoletnią praktyką w występowaniu również przed dziećmi w różnym wieku. Grał potulne króliczki i kotki, drapieżne wilki, chytre liski, królów, łotrów, rycerzy... Grając, uważnie wsłuchiwał się w reakcje dziecięcej publiczności... Zaproponowane tu scenariusze mogą być odgrywane wiernie, ale mogą też stać się podstawą do rozwijania własnych pomysłów, zarówno nauczyciela prowadzącego, jak i dzieci. Mały teatr proponowany przez J. J. Należytego uczy dziecko wchodzenia w dorosłe sprawy bez zabijania dziecięcej wrażliwości i kreatywności. Przeciwnie, tę wrażliwość i kreatywność znakomicie rozwija. Dzieci są widzami bardzo wymagającymi, spostrzegawczymi, przenikliwymi i bezkompromisowymi. Stworzenie dla nich krótkich sztuk teatralnych, które budziłyby ich zainteresowanie i byłyby z przyjemnością odgrywane, to niemałe wyzwanie. Ale od roku 2003 dzieci ze szkół podstawowych świetnie bawią się przy inscenizacjach scenariuszy, zaproponowanych im przez Jana Jakuba Należytego w książce Pinokio... a jak myślisz. Zdajemy sobie sprawę, że przedszkolaki mają specjalne wymagania. Staraliśmy sie je uwzględnić. Wierzymy mocno, że będą one równie dobrze bawiły się w teatr zaproponowany im przez Autora, jak bawią się ich nieco starsi koledzy. A przy okazji zrobią przyjemność mamie, tacie, babci, dowiedzą się czegoś o Dniu Ziemi, pobawią w politykę... Może dziecko, które już w przedszkolu pozna smak teatru, będzie za nim tęskniło w późniejszym życiu, będzie go szukało jako formy spędzania wolnego czasu, lub samo zechce teatr tworzyć...

Styl terapeutyczny w pracy nauczyciela polonisty
Włodarczyk Anna (Kraków 2007; 240 s.)
Książka ta omawia wielowymiarowość pojęcia "terapii" w edukacji. W sposób ciekawy przedstawione zostały analizy i interpretacje autentycznych zdarzeń szkolnych na lekcjach języka polskiego, a także ćwiczenia i projekty, pozwalające na budowanie refleksyjnej postawy nauczyciela w świadomym procesie nauczania. Celem tych zabiegów jest wykazaniem, iż holistyczny kierunek kształcenia wymaga od nauczyciela zarówno autentycznej relacji z uczniem, zrozumienia jego potrzeb i trudności, jak i świadomości własnego stylu pracy, obieranych metod obserwacji oraz stawianych celów nauczania.

W kręgu kultury islamu. Materiały dadaktyczne dla nauczycieli szkół podstawowych
Katarzyna Górak-Sosnowska, Magdalena Kubarek (Warszawa 2007; 130 s.)
Stowarzyszenie ARABIA.pl z Polskim Komitetem ds. UNESCO przygotowało publikację pt. "W kręgu kultury islamu". Materiały dydaktyczne dla nauczycieli szkół ponadpodstawowych. Zawiera ona zestaw 20 ćwiczeń opracowanych w ramach programu warsztatów edukacyjnych o tym samym tytule, które obie instytucje realizują od 2005 r.
Wiele mówi się o islamie i o muzułmanach, jednak informacje te dotyczą zaledwie kilku wybranych dziedzin, takich jak polityka, konflikty czy pozycja kobiety. Nietrudno się domyślić, że ukształtowany na tej podstawie wizerunek świata islamu nie tylko nie budzi do niego sympatii, ale wręcz przeciwnie, wywołuje obawy i lęk. W coraz większym stopniu są one nieobce również Polakom, co ma związek z rosnącą liczbą muzułmanów w Europie, a także z ich coraz bardziej widoczną obecnością w naszym kraju. Tymczasem świat islamu jest niezwykle zróżnicowany i ma znacznie więcej do zaoferowania niż można wywnioskować z codziennych przekazów medialnych. System religijny o prawie 1500-letniej historii, obejmujący jedną piątą ludności, zamieszkującej tereny od Mauretnii po Indonezję (a biorąc pod uwagę mniejszości – nawet po Surinam), nie może być monolitem.Olbrzymią różnorodność świata islamu da się zauważyć we wszystkich dziedzinach życia: w muzyce, sztuce, lokalnych tradycjach oraz w religijności jego mieszkańców i w ich postawach wobec Zachodu.
W opracowaniu staramy się przedstawić różne oblicza islamu. Nie unikamy zagadnień trudnych i kontrowersyjnych, wskazując na ich uwarunkowania społeczne i kulturowe i prezentując je z różnych punktów widzenia. W opracowaniu znalazły się więc tematy „gorące”, takie jak: kobieta w islamie, terroryzm, czy obecność muzułmanów w Europie. Przede wszystkim, jednak, pragnęłyśmy przybliżyć mniej znane dziedziny, takie jak muzyka, literatura, moda, kaligrafia, kuchnia. Chciałyśmy także ukazać wielość nurtów religijnych i zróżnicowanie etniczne świata islamu. Sporo uwagi poświęciłyśmy jego fundamentom kulturowym i religijnym: filarom wiary, monoteistycznym korzeniom oraz źródłom prawa muzułmańskiego i jego specyfice.
Książka pomyślana została jako dydaktyczny materiał pomocniczy dla nauczycieli szkół ponadpodstawowych. Zawiera 20 ćwiczeń, które można wykorzystać na lekcjach niemal wszystkich przedmiotów, począwszy od ścisłych, poprzez społeczne i humanistyczne, na zajęciach plastycznych i muzycznych kończąc. Ćwiczenia mogą być wykorzystywane pojedynczo (np. Pisanie po arabsku na plastyce, Cyfry arabskie na matematyce, a Poezja arabska na języku polskim), bądź w blokach (np. blok dotyczący zróżnicowania etniczno-religijnego świata islamu na zajęciach z geografii). Każde ćwiczenie składa się ze scenariusza lekcji oraz części teoretycznej, zawierającej najważniejsze informacje z danej dziedziny. Dzięki temu, zajęcia warsztatowe przeprowadzić może nauczyciel nieposiadający specjalistycznej wiedzy arabistycznej lub islamistycznej. Większość ćwiczeń zawiera załączniki w postaci gotowych szablonów oraz tekstów, które można powielić i rozdać uczniom.
Integralną częścią opracowania jest strona internetowa w portalu ARABIA.pl., na której publikowane są aktualizacje poszczególnych ćwiczeń, zwłaszcza tych, które zawierają odwołania do źródeł internetowych. Strona dostępna jest pod adresem http://www.arabia.pl/warsztaty i zawiera także forum dyskusyjne, na którym można zadawać pytania bądź umieszczać komentarze i sugestie.