Czasopisma humanistyczne

Poniżej przedstawiamy krótką charakterystykę gromadzonych w naszej Bibliotece czasopism. Wszystkie prezentowane tytuły są dostępne w Czytelni Biblioteki Głównej w Elblągu. Informację o dostępności prezentowanych periodyków w Filiach WMBP w Elblągu znajdziecie Państwo w dziale Oferta czasopism.

Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej
Miesięcznik popularnonaukowy poświęcony dziejom Polski lat 1939–1989, zwłaszcza odkłamanej historii PRL. Adresowany przede wszystkim do nauczycieli–historyków, katechetów, polonistów, a także do wybranych instytucji, mediów, bibliotek i osób indywidualnych w kraju i za granicą. Zamieszcza rozmowy z badaczami, świadkami wydarzeń, artykuły pracowników IPN, archiwalia (dokumenty i zdjęcia), wspomnienia. Informuje o organizowanych przez Instytut konferencjach, uroczystościach i wystawach, głównych przedsięwzięciach badawczych i edukacyjnych, ważniejszych publikacjach. Na płytach DVD prezentuje filmy, programy, piosenki, przywraca przemilczane wartości i osobowości. Archiwalne numery „Biuletynu” są dostępne na stronie internetowej IPN, numer bieżący–po 3 miesiącach od wydania drukiem. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 2007r.

Dialog
Pismo poświęcone dramaturgii współczesnej i sztukom widowiskowym. Konsekwentnie, od pierwszego wydania DIALOGU w 1956 roku, każdy numer otwiera polski dramat lub scenariusz. W miesięczniku ukazują się także przekłady dramatów obcojęzycznych. Eseistyka DIALOGU ma charakter interdyscyplinarny: teatr oglądany jest tu z socjologicznej, filozoficznej i antropologicznej perspektywy. Znaleźć tu można także poważne propozycje teoretycznoteatralne. Stosunkowo mało miejsca DIALOG poświęca współczesnemu życiu teatralnemu, choć nie stroni od doraźnej publicystyki i tekstów polemicznych. Zamykająca każdy numer Kronika, poświęcona jest przede wszystkim teatralnej zagranicy. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1979r.

Dzieje Najnowsze
Kwartalnik poświęcony historii XX w., wydawany wspólnie z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk i Wyższą Szkołą Humanistyczną w Pułtusku. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1989r. do 2006r.




Guliwer
Jedyne polskie czasopismo poświęcone w całości literaturze dla dzieci i młodzieży. Stałymi działami GULIWERA są: Wpisane w kulturę (teksty historyczno-literackie), Radość czytania (artykuły o klasyce dziecięcej), Autograf (wywiady z autorami oraz z ilustratorami książek), Wspomnienia z zatopionego królestwa (dział, w którym znani ludzie, opowiadają o swoim dzieciństwie z książką i o wpływie czytania na ich życie), Z wizytą u… (rozmowy z wydawcami i redaktorami czasopism dziecięcych), Na ladach księgarskich (recenzje nowości oraz ważniejszych wznowień), Między dzieckiem a książką (artykuły dotyczące doświadczeń bibliotekarzy i nauczycieli we wspieraniu czytelnictwa). Publikuje również krótkie informacje na temat kiermaszy, targów, rozstrzygnięć konkursów, ważniejszych konferencji i jubileuszy oraz omówienia nowości wydawniczych u najbliższych sąsiadów, czyli na Litwie, Łotwie, w Szwecji i w Niemczech. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1991r.

Język Polski
Dwumiesięcznik. Propaguje w przystępnej formie wiedzę o języku polskim i o językoznawstwie wśród czytelników nie zajmujących się zawodowo tą dziedziną. Wspomaga nauczycieli szkół  w realizacji programów nauczania języka polskiego. Upowszechnia wiedzę o historii naszego języka, o polskich gwarach oraz umożliwia śledzenie innowacji pojawiających się we współczesnej polszczyźnie. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1946r.

Język Polski w Szkole IV-VI
Publikuje materiały metodyczne dla nauczycieli języka polskiego w klasach IV-VI, przede wszystkim nowe programy nauczania, plany pracy i propozycje scenariuszy zajęć w systemie blokowym. Jednocześnie kontynuuje otwartą formułę czasopisma poprzez prezentację alternatywnych programów nauczania i związanych z nimi scenariuszy zajęć a także porusza tematy dotyczące funkcji literatury. Kwartalnik. Pismo powstało w miejsce ukazującego sie wcześniej dwumiesięcznika Język Polski w Szkole dla klas IV-VIII. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1999r.

Język Polski w Gimnazjum
Zawiera materiały metodyczne dla nauczycieli gimnazjum, a w szczególności rozkłady materiału nauczania do programów MEN, scenariusze lekcji i zajęć (m. in. uwzględniających ścieżki edukacyjne), propozycje zastosowania metod aktywizyjących na lekcjach języka polskiego. Ponadto publikuje artykuły dotyczące programów nauczania, lektur i innych zagadnień polonistyki w gimnazjum. Każdy zeszyt poświęcony jest tematowi wiodącemu, np. 1-problematyce dorastania, 2-losowi człowieczemu, 3-poszukiwaniu ideału i szczęścia, 4-człowiekowi wobec zagadki świata. Kwartalnik.  W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1999r.

Język Polski w Liceum
Drukuje materiały metodyczne dla nauczycieli języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych (rozwiązania metodyczne, artykuły teoretyczne, recenzje podręczników i książek pomocniczych), uwzględniające nowa filozofię kształcenia polonistycznego w liceach. Ukazuje artykuły i materiały metodyczne na temat tradycji literackiej i kulturalnej w zreformowanym liceum, roli metodyki nauczania w zreformowanej szkole średniej, nowych metod nauczania, rozwijania zainteresowań i twórczych działań uczniów w procesie kształcenia, teatru i dramatu w szkole, ewaluacji pracy uczniów i nauczycieli. Jednocześnie zamieszczane są recenzje podręczników szkolnych i nowości wydawniczych z dydaktyki literatury i języka polskiego oraz opinie nauczycieli praktyków na temat kierunków zmian w edukacji, nowej matury, propozycji zmian w ocenianiu uczniów. Kwartalnik. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1999r.

Korepetytor
Miesięcznik dla nauczycieli polonistów szkół podstawowych i gimnazjów. Pismo zawiera przykładowe formy wypowiedzi (wyróżniające się wypracowania uczniów), szczegółowe konspekty lekcji, sprawdziany, dyktanda, rozrywki literacko-gramatyczne, przykłady realizacji różnych uroczystości szkolnych. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1997r.

Kultura i Społeczeństwo
Czasopismo socjologiczne założone w 1957r. przez Józefa Chałasińskiego. Drukuje teksty z wszystkich dziedzin socjologii, szczególnie socjologii kultury, a także z pogranicza socjologii i innych nauk. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępna od 1975r.



Kwartalnik Historyczny
Najstarsze w Polsce czasopismo humanistyczne, założone we Lwowie w 1887r. przez Xawerego Liskego. Publikuje artykuły, recenzje, polemiki, przeglądy badań i podobne materiały dotyczące historii średniowiecza, czasów nowożytnych oraz dziejów najnowszych i współczesnych, powszechnych i Polski, o ściśle naukowym charakterze (nie uwzględnia tekstów odnoszących się do historii starożytnej). W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1939r.

Literatura na Świecie
Miesięcznik poświęcony literaturze obcej, który publikuje przekłady najwybitniejszych polskich tłumaczy. Ukazuje się najczęściej jako numery monograficzne, które zawierają prezentacje literatur poszczególnych krajów lub kręgów kulturowych, poświęcone są ważnemu zjawisku literackiemu lub tendencji, pokazują twórczość wybitnego autora. Redakcja sprawuje pieczę nad prestiżowym konkursem na najlepszy przekład (dla zawodowców i debiutantów). W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1978r.

Mówią Wieki
Ukazuje się od 1958 roku. Miesięcznik adresowany głównie do młodzieży (od ostatnich klas szkoły podstawowej do studentów) oraz do szerokich rzesz miłośników historii. Służy też często jako efektywna pomoc naukowa dla nauczycieli tego przedmiotu. Przekazuje w najbardziej przystępnej formie ważne fakty i zagadnienia z dziejów rodzimych i powszechnych, zgodnych z najnowszymi ustaleniami historiografii. Redakcja stara się kształtować potoczną wyobraźnię historyczną, zwłaszcza wśród młodych czytelników. Organizuje dla młodzieży licealnej konkurs Szkolna Liga Historyczna. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępne od 1958r. do 2006r.

Nowa Polszczyzna
Dwumiesięcznik dla nauczycieli języka polskiego w kraju i za granicą. Ukazuje się od stycznia 1997 r. Propaguje najnowsze osiągnięcia dydaktyczne, współpracuje z katedrami metodyki uniwersytetów i WSP oraz nauczycielami. Pismo jest redagowane przez dr Zofię Agnieszkę Kłakównę, która do 1996 roku prowadziła Ojczyznę-Polszczyznę. Ma stałą wkładkę: Wykrzyknik. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1999r.

Nowe Książki
Miesięcznik zajmuje się głównie książką literacką (polską i obcą) oraz humanistyczną i popularnonaukową. Każdy numer zawiera ok. 100 recenzji i not a także ok. 100 książek jest odnotowanych w Kurierze Nowości i Zapowiedzi Wydawniczych– we wkładce gromadzącej dane bibliograficzne i miniaturowe opisy poszczególnych tytułów. Czasopismo publikuje recenzje i omówienia, jak również prezentuje sylwetki i dorobek  wybitnych pisarzy lub uczonych (rozmowa z bohaterem numeru oraz szkic jemu poświęcony). Ponadto miesięcznik zamieszcza korespondencje zagraniczne, felietony oraz kronikę wydarzeń literackich i księgarskich. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1959r. do 2006r.

Pamiętnik Literacki
Czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej oraz zagadnieniom z zakresu krytyki literackiej i teorii literatury-jest najwyżej cenionym i najstarszym czasopismem polonistycznym. Wydawane przez Polską Akademię Nauk w Warszawie. Zawiera rozprawy i artykuły, notatki, recenzje i przeglądy dotyczące różnorodnych zagadnień literackich. Powstał w 1902 roku jako kontynuacja "Pamiętnika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza". W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1950r.

Pamiętnik Teatralny
Kwartalnik poświęcony historii i krytyce teatru. Jest to jedyne w Polsce profesjonalne czasopismo teatrologiczne. Zamieszcza rozprawy, studia i materiały do dziejów teatru polskiego i obcego od początków po wiek XX, a także teksty źródłowe, recenzje i przeglądy publikacji oraz materiały bibliograficzne. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1981r.


Polonistyka
Miesięcznik założony w 1948 roku, czasopismo poświęcone metodyce nauczania literatury i języka polskiego. Historia pisma sięga okresu międzywojennego ("Polonista"), stąd periodyk nawiązuje do najlepszych tradycji oraz osiągnięć dydaktyki przedmiotu. Zespół redakcyjny skupia najwybitniejszych badaczy i krytyków literatury, językoznawców, specjalistów w zakresie metodyki nauczania języka polskiego, wyróżniających się nauczycieli. Czasopismo ma zasięg ogólnopolski i jest adresowane do nauczycieli polonistów szkół podstawowych, gimnazjów i liceów. Odbierane jest także jako pismo literackie. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1948r.

Poradnik Językowy
Czasopismo wychodzące jako miesięcznik porusza problemy z dziedziny kultury języka, językoznawstwa i różnych jego aspektów, wyjaśnia zjawiska językowe spotykane w mowie potocznej. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1959r.



Przegląd Humanistyczny
Pismo o charakterze interdyscyplinarnym. Publikuje materiały z zakresu różnych dyscyplin humanistycznych: literaturoznawstwa, językoznawstwa, kulturoznawstwa, historii, socjologii, psychologii, estetyki, filozofii, pedagogiki itp. Adresowane w zasadzie do kręgów profesjonalnych, nie pomija jednak i odbiorcy mniej wyspecjalizowanego, zwłaszcza nauczycieli szkół średnich oraz młodzieży akademickiej. Obok artykułów problemowych (krajowych i zagranicznych), pismo publikuje także materiały, polemiki, recenzje, przeglądy i kronikę życia naukowego. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1964r.

ResPublica
Periodyk poświęcony sprawom kultury, a zwłaszcza literaturze współczesnej i problemom z jej pogranicza. Publikuje szkice, eseje, dyskusje redakcyjne lub odpowiedzi na ankiety podporządkowane przewodniemu tematowi zeszytu. Uwagę zwracają też rozprawy znanych politologów, socjologów i filozofów zamieszczane w stałym dziale Idee. W części kulturalnej pojawiają się prezentacje poetyckie, stałe felietony (m.in. Pereira, Adam Wiedemann, Andrzej Leder, Sergiusz Kowalski, Kinga Dunin). Ponadto zawiera rozbudowany dział recenzji i not o książkach, w ramach którego omawiane są nowości literackie oraz publikacje naukowe. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1987r.

Ruch Literacki
Jedno z najważniejszych czasopism literackich w Polsce. Drukują w nim najwybitniejsi uczeni ze wszystkich ośrodków w Polsce i uniwersytetów zagranicznych. Czasopismo zawiera artykuły historyczno-literackie, recenzje nowości. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1961r.


Studia Historyczne
Pismo naukowe wydawane przez PAN oddział w Krakowie. Porusza problematykę dotyczącą przede wszystkim szeroko rozumianej historii Polski. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1986r.




Teatr
Miesięcznik zajmujący się bieżącymi wydarzeniami w świecie teatru. Każdy numer zawiera przegląd niemal wszystkich nowych przedstawień w polskich teatrach a także obszerne recenzje ważniejszych spektakli teatralnych, noty o pozostałych, informacje o festiwalach i imprezach teatralnych, wywiady z twórcami teatralnymi, rozprawy i eseje, korespondencje zagraniczne.  W Czytelni Biblioteki Głównej  dostępny od 1987r. do 2006 r.

Teksty Drugie
Założone w 1990 r. czasopismo jest kontynuacją dwumiesięcznika “Teksty" (1972-1981). Wydawane przez Instytut Badań Literackich PAN poświecone jest historii i teorii literatury oraz krytyce literackiej. Zamieszczane są w nim rozprawy o współczesnej poezji i prozie, interpretacje tekstów literackich, omówienia i recenzje prac naukowych, podręczników, rozmowy. Wśród stałych współpracowników są: Edward Balcerzan, Stanisław Barańczak, Jan Błoński, Tomasz Burek, Michał Głowiński, Czesław Hernas, Janusz Sławiński. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1998r.

Twórczość
Najstarsze polskie pismo literackie, wydawane nieprzerwanie od sierpnia 1945 roku. Pismo utrzymuje swój warsztatowy profil, będąc miejscem prezentacji i publicznej oceny aktualnie powstających prac literackich (nim te ukażą się w formie książkowej). Prezentuje najnowszą prozę polską, w równiej mierze pisarzy o dużym dorobku, jak i debiutantów. Połowę objętości każdego zeszytu wypełnia test prozatorski, niekiedy jest to powieść drukowana w całości lub w odcinkach. Prezentację tę uzupełniają dwa lub trzy zestawy wierszy oraz – w tej samej liczbie – szkice o literaturze. Stałym elementem każdego numeru są działy recenzenckie (Książka miesiąca i Wśród książek) zawierające omówienia książek poetyckich, prozatorskich i literaturoznawczych. Od wielu lat każdy numer zamykają kolumny prowadzone przez Henryka Berezę. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1961r.

Wiadomości Historyczne
Dwumiesięcznik, czasopismo o tradycji liczącej przeszło pół wieku, nawiązującej do przedwojennego periodyku o podobnej nazwie i profilu. Na łamach czasopisma przedstawiane są wyniki badań historyków, prezentowane zagadnienia dydaktyczne, doświadczenia i propozycje zajęć. Nad treścią pisma czuwa grono wybitnych dydaktyków historii i historyków PTH. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1952r.

Zeszyty Literackie
Kwartalnik artystyczny powołany do życia w 1982 na emigracji we Francji. Od 1989 roku wydawany w Warszawie, który redagują: Barbara Toruńczyk, Stanisław Barańczak, Ewa Bieńkowska, Wojciech Karpiński, Petr Král, Ewa Kuryluk, Tomas Venclowa i Adam Zagajewski. Oprócz twórczości  redaktorów można znaleźć w piśmie teksty Czesława Miłosza, Jana Kotta, Leszka Kołakowskiego i Pawła Hertza. Kwartalnik bardzo dużo miejsca poświęca tłumaczeniom poezji i prozy, często zamieszcza też szkice na temat sztuki (poza redaktorami te ostatnie publikuje m.in. Roberto Salvadori). W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1990r.

Znak
Zasłużony katolicki miesięcznik wydawany w Krakowie od 1946 r. Jest pismem skupiającym autorów różnych orientacji i przekonań. Odbywają się w nim dyskusje na temat sytuacji współczesnej kultury, Kościoła w Polsce i na świecie, filozofii, teologii, życia literackiego i artystycznego. Poszczególne numery poświęcone są tematowi wiodącemu, np. moralność a polityka, o wyobraźni religijnej, intelektualiści a komunizm, sztuka polska lat 90, szkoła po reformie. W Czytelni Biblioteki Głównej dostępny od 1998r.